Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 29 juni 2018

Inbreng bij Voorjaarsnota 2018

Lees hieronder de inbreng van D66-fractievoorzitter Leon Vaessen tijdens de behandeling van de laatste voorjaarsnota van deze coalitieperiode. Bekijk de video terug via onze Facebookpagina.

De laatste Voorjaarsnota van deze Statenperiode ligt voor ons. Er is al veel in gang gezet, daar hebben we vorige week al bij stil gestaan. Er bleek in elk geval nog genoeg werk in uitvoering te zijn. Deze Voorjaarsnota laat zien waar daarbij de focus ligt voor de resterende periode.

De wereld om ons heen innoveert en vraagt om een overheid die dat goed faciliteert en die daar waar nodig meedoet. In het beleid van de afgelopen jaren is zichtbaar dat de Provincie daar oog voor heeft.

In de uitvoering – en dus in deze Voorjaarsnota – zien we dat ook terug. Of het nu gaat om het gereedmaken van de infrastructuur voor een drielandentrein met drielanden-proof techniek, -tarifering en -ticketing of om de ontwikkelingen in het MKB en op de Brightlands-campussen.

Ook op het gebied van landbouw klinkt de roep om innovatie. Uit de resultaten van recent onderzoek onder agrariërs door het dagblad Trouw blijkt dat agrariërs een koerswijziging willen. Meer dan 80% van de boeren vindt het niet langer acceptabel dat de natuur onder druk komt te staan en wil overstappen naar natuurvriendelijkere methodes. Een omslag in de landbouw kan er echter niet van vandaag op morgen plaatsvinden. Er dient een langetermijnbeleid te zijn; een beleid dat recht doet aan de noodzaak voedsel te produceren waarbij het milieu zoveel mogelijk gespaard wordt. We kunnen wel zonder fossiele brandstoffen maar niet zonder voedsel!

Met de Natuurvisie, de nota Platteland in Ontwikkeling, het investeringsprogramma Limburgse Land- en Tuinbouw Loont en het provinciaal Waterplan hebben we al stappen gezet in de goede richting, waarbij duurzaamheid van de landbouw, landschap en natuur centraal staan. D66 kan de voorgestelde begrotingswijzigingen van €2 miljoen om de landbouw te verduurzamen en de natuurambities te verwezenlijken dan ook ondersteunen.

Jaarlijks geven afval in de natuur en leefomgeving veel ergernis. Bovendien kost het opruimen van afval vele duizenden euro’s. Vanuit de gedachte dat voorkomen beter is dan genezen komt D66 met een motie voor het opstarten van een bewustwordingscampagne met betrekking tot het dumpen van afval.

Dè grote opgave die om een innovatieve aanpak vraagt is de opgave van de energietransitie. Het belang van de energietransitie wordt overal erkend. In de samenleving, bij ondernemers én bij de overheden, zeker ook in Limburg.  Onze bestaande kaders, de lancering van LEKTA eerder deze week, de Limburgagenda, ons recente bid voor de regio-enveloppe van het kabinet, de inzet van de werkgroep verduurzaming energienetwerken, elke inbreng van collega Van Wageningen, ze staan bol van het belang van deze transitie.

Op grond van het akkoord van Parijs werkt de hele wereld samen aan verduurzaming van de energiehuishouding.

Limburg kan nog vooroplopen als het gaat om verduurzaming van bestaande bouw, warmtedistributie, met name volgens het Mijnwaterconcept, en het eerlijk verdelen van de baten en lasten van de energietransitie. De motie van de Statenwerkgroep Duurzaamheid van vorige week geeft hier al een uitgewerkte aanzet toe. U kunt van de kant van de D66 fractie nog meer inzet in deze richting verwachten.

We moeten wat D66 betreft niet te wachten tot er beleid is uitgekristalliseerd of convenanten zijn gesloten. We hopen dat we nu vooral goede stappen zetten in de uitvoering. Want het mag allemaal een kilootje meer, in elk geval geen onsje minder!

Maar nogmaals, het belangrijkste op dit moment is niet bijstelling van het beleid, maar de uitvoering ervan.

Onderwijs en innovatie zijn natuurlijke partners. Onderwijs beweegt mee met de samenleving die blijft ontwikkelen en moet aansluiten op de talenten van leerlingen. De Provincie ondersteunt ontwikkeling van onderwijs dóór leraren en professionalisering ván leraren. Zo leveren we een mooie bijdrage aan het toekomstbestendig maken en houden van ons onderwijs. Het onderwijs kan zo optimaal kansen bieden aan onze jongeren om hun talenten te ontplooien en straks een goede plek te vinden in de Limburgse samenleving en op de Euregionale Arbeidsmarkt.

D66 is blij met de gekozen insteek: de inhoud bij de professionals, facilitering vanuit de Provincie. De aangekondigde additionele middelen voor onder andere micro-projecten van leraren vinden we dan ook een goede zaak.

We maken ons wel zorgen om de personele ontwikkelingen in het onderwijs. Waar in het voortgezet onderwijs sprake is van boventalligheid, is er in het basisonderwijs een tekort aan leerkrachten dat zich verder ontwikkelt de komende jaren. Zolang PO in actie daar nog niet helemaal heeft bereikt wat ze willen bereiken voor de basisschoolleerkrachten, zal dat waarschijnlijk ook een zorgpunt blijven.

Wat D66 graag zou willen voorkomen is dat boventallige leraren uit het voortgezet onderwijs verloren gaan voor het onderwijs en/of voor Limburg, doordat ze werk zoeken buiten de provincie of buiten het onderwijs. Daarom vragen we vandaag per motie aan het college om met schoolbesturen uit PO en VO, met gemeenten en met lerarenopleidingen te onderzoeken of er behoefte bestaat aan een Provincie-brede aanpak van dit specifieke arbeidsmarktprobleem en of daartoe mogelijkheden bestaan. Dan horen we graag voor de begrotingsbehandeling wat daaruit komt.

De digitalisering van onze omgeving vraagt om onderwijs dat daarop inspeelt. De ict-vaardigheden van onze leraren en leerlingen moeten goed ontwikkeld zijn. Daarom gaat de Provincie samen met het onderwijs werken aan het ontwikkelen van Xperiums in Limburg.  Daar kan samen met ICT-experts worden gewerkt aan concrete ICT-toepassingen voor het onderwijs.

Een vraag hierbij. Is Brightlands hierin een gesprekspartner? Er is al heel wat expertise over samenwerking met verschillende onderwijstypes en experts uit bedrijven opgedaan bij CHILL op de Chemelot Campus en ICT-expertise is op meerdere campussen en zeker op de Smart Services Campus aanwezig. Wellicht zijn de campussen zelfs goede locaties voor dergelijke Xperiums?

D66 vindt het niet alleen belangrijk dat de Limburgers vaardig zijn in het gebruiken van digitale middelen, ze moeten ook bereikbaar zijn voor alle Limburgers. Met de aanstaande aanleg van glasvezel in Noord-West Limburg komt dat alweer een stuk dichterbij. Goed om te zien wat een bescheiden investering van de Provincie in de markt los heeft kunnen trekken. D66 ziet graag een verdere uitrol van projecten die zorgen voor snel internet in heel Limburg! We horen graag wat het college voor mogelijkheden ziet in de rest van Limburg, ook voor het stedelijk gebied en het Heuvelland. Wat D66 betreft worden allerlei alternatieven daarvoor bekeken, ook draadloos en zelfs aansluiten bij glasvezelprojecten over de grens, waarvoor onlangs in Schinveld met medewerking van de Provincie ook al de aanzet is gegeven. Welke initiatieven mogen we verwachten van het college, welke rol ziet het college voor de Provincie?

De D66-motie Integraal aanvalsplan integratie werd tweeënhalf jaar geleden aangenomen door de Staten. Hiermee liepen we voorop met een constructieve aanpak voor statushouders in onze Provincie, gefocust op huisvesting, onderwijs en arbeidsmarkt. Kort gezegd op meedoen, dat is de beste weg naar goede integratie.

De gemeenten hebben uitstekend werk geleverd op het gebied van huisvesting. Ten aanzien van onderwijs en arbeidsmarkt ziet D66 nog voldoende uitdagingen. Succes en niveau van inburgering zijn veelbesproken onderwerpen en oververtegenwoordiging van statushouders in de participatiewetbestanden ook. Ziet het college verschillen tussen gemeenten? Hoe wordt er uitvoering gegeven aan de motie? Zijn daarbij alle drie de pijlers van de motie nog in beeld?

Voor de sociale agenda start er een belangrijke nieuwe fase. De recente effectrapportage was wat D66 betreft de nulmeting die eerder niet voor handen was. De rapportage geeft een heldere focus qua gebied en acties, waarbij het college wordt opgeroepen keuzes te maken, waar focussen we op. Kunt u er al eens een drietal noemen, minder mag ook. D66 wil wel graag dichtbij de rol van faciliterend midden-bestuur blijven.

Zo is D66 een warm pleitbezorger van de ‘Gezonde Basisschool van de Toekomst’. Maar als we dan lezen dat het de bedoeling is dat de gedeputeerde ‘dit verder gaat uitrollen over de rest van de Provincie’ dan is dat voor D66 net te activistisch. De keuze om dit of een soortgelijk initiatief in te zetten moet vooral bij scholen zelf liggen. Als scholen met plannen komen, kunnen we die zeker ondersteunen. Maar het is wat te gemakkelijk en uiteindelijk ook funest voor het onderwijs om steeds meer over de schutting van de school te gooien. Hoe meer dat toeneemt, hoe meer de kwaliteit van onderwijs in het geding komt en dan zijn we niet langer aan het werken aan kansengelijkheid.

Tot slot dan, nog een opmerking over railinfra, waar ik ook mee begon. D66 geeft het college graag een overweging mee naar de begroting 2019:

D66 wil een vlotte voortgang van de elektrificatie en capaciteitsuitbreiding op de Maaslijn en het spoor tussen Heerlen en Aken. We zien dat onze Staten daar volgend voorjaar besluiten over moeten nemen, op een moment dat ons College mogelijk demissionair is. D66 zou graag zien dat onze Begroting voor 2019 op dit punt zo wordt ingericht, dat de volgende Staten redelijkerwijs kunnen vaststellen dat hun besluit niet controversieel is. Kunt u toezeggen dat u deze overweging meeneemt in uw voorbereiding van de Begroting 2019?