Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 9 november 2018

Algemene beschouwingen 2018

Lees hieronder de inbreng van D66 tijdens de algemene beschouwingen, uitgesproken door fractievoorzitter Leon Vaessen.

D66 ziet dat er voor 2019 wederom een verstandige begroting voorligt. D66 staat voor “verstandig investeren”. Niet oppotten en ook niet weggeven, maar wel verstandig investeren om Limburg sterker te maken. Dat heeft de coalitie deze hele statenperiode volgehouden en gelukkig wordt daar nu niet op weg naar verkiezingen van afgeweken.

We zien werk in uitvoering, met hier en daar een tandje erbij gezet. Ook is er ruimte voor een nieuwe coalitie om een eigen focus aan te brengen voor de nieuwe statenperiode en te bekijken waar de Provincie haar investeringen kan versterken en waar het misschien met minder Provinciale inzet kan.

D66 ziet dat de begroting innovatie volop ruimte biedt; de doorontwikkeling van de Brightlands campussen is hier een voorbeeld van. De studentenaantallen en banenaantallen blijven toenemen. Bij de eerdere bespreking van de voortgangsrapportages over de campussen heeft D66 steeds aandacht gevraagd voor het aanhaken van het MBO en het MKB bij de campusontwikkeling. Daar blijven we werk van maken. De gedeputeerde deed bij de vijfde voortgangsrapportage Brightlands Chemelot Campus de toezegging om te bekijken of voortaan de studentenaantallen op de campus uit kunnen worden gesplitst voor MBO, HBO en WO in de rapportage. We verwachten dat antwoord bij de zesde voortgangsrapportage eind november, maar misschien kan de gedeputeerde nu al wat zeggen over de vorderingen van die toezegging?

Met de luchthaven gaat het economisch inmiddels meer voor de wind, wat D66 betreft is dat positief. Wel vraagt D66 nadrukkelijk aandacht voor de omgeving. Met het weren van de Antonov toestellen heeft de luchthaven in elk geval een goede stap gezet in het beperken van de overlast. Het blijft wel aandacht vragen. D66 vindt dat we bij overlast ook bereid moeten zijn de ernst ervan te meten en aan oplossingen te werken. Wat D66 betreft zijn bovenwettelijke maatregelen ook bespreekbaar wanneer die op het pad van de Provincie liggen. Is dat voor de gedeputeerde ook bespreekbaar?

Innovatie in de digitale samenleving staat niet stil. De provincie voert een verkenning uit op zes thema’s om per thema te bekijken wat er op ons afkomt en welke kansen er liggen in Limburg. Hoe lopen we als Limburg voorop? In elk geval zijn er goede stappen gezet om de infrastructuur wat betreft snel internet sterk te verbeteren en ook daarin komen nog vervolgstappen. Wat D66 betreft worden creatieve oplossingen in buitengebied aan de grens (zoals in Schinveld) benut en ondersteund door de Provincie. D66 is erg benieuwd naar de resultaten van de verkenning in februari. Als er al een soort van ‘sneak preview’ af kan in een paar zinnen van de gedeputeerde, dan horen we die graag.

Er kwam goed nieuws uit Den Haag op het gebied van innovatie. De Tweede Kamer steunde unaniem een motie van Paul van Meenen van D66 die de regering verzoekt een bijdrage toe te kennen aan de realisatie van het Einstein Telescoop Fieldlab en voorbereidingen met de buurlanden te regisseren. Heel goed dat de Tweede Kamer deze fantastische kans voor Limburg en de Euregio niet wil laten schieten! Uiteraard gaan we ervan uit dat het college hier samen met alle partners ook stevig op blijft inzetten.

Investeren in bereikbaarheid is van groot belang, wat D66 betreft is er met de nieuwe mobiliteitsvisie een verstandige koers gekozen. De keuze voor de oplossing ‘asfalt’ is geen automatisme, maar de oplossing blijft wel onderdeel van de gereedschapskist van de Provincie. D66 geeft de voorkeur aan oplossingen op het gebied van smart mobility – digitalisering biedt hier kansen – en aan schone vervoersmodaliteiten als de fiets of het spoor. In tabel 3.2 op bladzijde 114 zien we wat onze ‘normale’ uitgaven zijn en wat niet. Zo zien we dat er voor wegen voor autoverkeer tientallen miljoenen in de meerjarenraming zijn gepland. Voor de fiets: niets.

D66 had het beter gevonden als fietsroutes voor de lange afstand na het succes van deze Statenperiode, net zo gewoon zouden zijn geworden als provinciale wegen voor autoverkeer. Jammer dat we zover nog niet zijn. Zo wordt de fiets afhankelijk van nieuwe coalitie-onderhandelingen.

Voor onderhoud zet D66 het liefst structureel geld opzij om civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, veilig in stand te kunnen houden. Zo komen we niet voor moeilijke besluiten te staan wanneer er grote vervangingsinvesteringen nodig zijn. We zijn nu niet slecht bezig met onze kunstwerken, alleen niet structureel genoeg. De ramp in Genua afgelopen augustus onderstreept waarom het zo belangrijk is. Te belangrijk om afhankelijk te zijn van politieke prioriteiten.

Daarom stelt D66 een amendement voor om de tekst in de begroting scherper te formuleren. We geven onderhoud prioriteit en we willen als staten jaarlijks geïnformeerd worden over de toestand van de kunstwerken. D66 hoort dan graag wat de financiële implicaties daarvan zijn en we willen graag dat daarbij de op lange termijn benodigde middelen in beeld worden gebracht.

Collega Van Wageningen diende vragen in over het bevorderen van de circulaire economie bij infrastructurele werken, omdat niet alleen onderhoud van onze infrastructuur voor D66 belangrijk is. Ook het zo duurzaam mogelijk uitvoeren van onze werken is van groot belang.

Als we kijken naar het beleid voor de verduurzaming van de energiehuishouding, dan is dat een van de zaken waar nu al een tandje bij mag en waar wat D66 betreft de ambities hoog zijn en waarbij we niet afwachten wat andere overheden doen, maar aan onze eigen Limburgse ambities werken. Tot de successen van de afgelopen jaren behoren het LEF, inclusief de deelname van de Europese investeringsbank, waardoor de financiering van CO2 besparing en reductie in Limburg beter geregeld is dan elders. Duurzame initiatieven komen ook in de praktijk beter van de grond. Ook de regeling Duurzaam Thuis beschouwt D66 als een succes, zoals ook het Limburgs Energieakkoord dat we met de grotere bedrijven sloten.

Er is nieuw beleid aangekondigd voor de energietransitie. LEKTA hebben we sonderend voorbij zien komen. Kan de gedeputeerde aangeven hoe het staat met die Limburgse Energie en Klimaat Transitie Aanpak?

Vorige maand vroeg ik namens D66 naar een nulmeting voor de voortgang van LEKTA. Mogelijk blijkt dat er nog initiatieven voor duurzame energieopwekking op de plank liggen of kunnen er nog initiatieven opnieuw tegen het licht gehouden worden die onze ambities voor duurzame energieopwekking dichterbij brengen.

D66 vraagt ook aandacht voor motie 2386 en andere duurzaamheidsmoties die de Staten hebben aangenomen. Kan het college toezeggen de uitvoering hiervan nog deze periode op te pakken? Specifiek vraagt D66 aandacht voor de oproep uit de motie de kosten van de energietransitie eerlijk te verdelen. Het moet niet je geluk worden als je de laatste restjes Gronings aardgas verbrandt en het mag niet je pech worden als jouw woningstichting als een van de eersten een warmtepomp installeert. Enexis kan daarvoor zorgen en des te beter als niet alleen de elektriciteits- en gasnetwerken, maar ook de warmtenetwerken door ons nutsbedrijf zouden worden verzorgd. D66 vraagt dringend om daar nu naar te handelen. Kunt u dat toezeggen?

Ook de Limburgse landbouw verduurzaamt. D66 ziet dat er belangrijke stappen worden gezet in de vermindering van de overlast en vergroting van de duurzaamheid. Maar we zijn er nog niet. In de Tweede kamer heeft D66’er Tjeerd de Groot zich sterk gemaakt voor kringlooplandbouw als de toekomst is voor elke boer! Ook het kabinet heeft bij monde van Minister Schouten deze visie nu uitgedragen. Een belangrijke stap naar een nieuwe balans tussen landbouw en natuur in Nederland. D66 is blij dat de minister deze visie omarmd en tot beleid wil brengen. We vertrouwen op de kracht van de partijen om die visie werkelijkheid te laten worden en we zien bij uitstek hier een rol voor de Provincie. Zeker in Limburg met veel krachtige boeren met hoogwaardige producten en sterke streekproducten. In de commissie RLN is al aan gedeputeerde Mackus gevraagd of en hoe hij de visie van Schouten samen met de sector op gaat pakken. Kan de gedeputeerde hier al wat meer over zeggen?

D66 wil ook graag aandacht voor de aanpak van drugscriminaliteit en het achterlaten van asbest en andere troep in de natuur. We wachten nog op een voorstel voor de uitvoering van onze motie ”Een dumper is een stumper” (welke motie met algemene stemmen is aangenomen). Kan de gedeputeerde al aangeven welke initiatieven reeds zijn genomen om tot uitvoering te komen?

En dan, afrondend voorzitter. D66 staat voor een Limburg waar je wilt wonen, werken en leven, nu en in de toekomst. Om iedereen die in Limburg wil wonen ook de kans te geven op een geschikte woning, moet de woningmarkt in beweging komen. In De Limburger van deze week en bij de stukken van de volgende vergadering van de commissie CS, zagen we dat de gedeputeerde dat wil gaan doen met de regio’s, door beweging te brengen in de markt voor starterswoningen en woningen voor senioren. Kan de gedeputeerde schetsen wat voor aanpak hij voor ogen heeft?

Om in de toekomst in Limburg op de Euregionale arbeidsmarkt mee te kunnen doen is onderwijs dat ruimte biedt voor talentontwikkeling en dat aansluit op de Euregionale arbeidsmarkt van groot belang. Alle Limburgse kinderen moeten gelijke kansen hebben om hun talenten te ontplooien. Wat D66 betreft blijft de Provincie initiatieven uit de sector stimuleren en ondersteunen. Daarbij hebben we het ook geregeld over Euregionaal onderwijs in het algemeen en buurtaalonderwijs in het bijzonder. Daar ben ik in de eerste begrotingsbehandeling van deze statenperiode ook mee begonnen door het indienen van de motie ‘verankering van buurtaalonderwijs in Limburg’.

Alle betrokkenen, het onderwijs voorop met de expertgroep buurtalen in de cockpit, en met ondersteuning van de gedeputeerde en de ambassadeur Euregionaal onderwijs zijn volop aan de slag gegaan. Dat heeft al tot mooie resultaten geleid. Daarom denkt D66 dat de tijd rijp is voor een volgende stap, en dienen we ook in de laatste begrotingsbehandeling van deze statenperiode weer een motie in met betrekking tot Euregionaal onderwijs, met focus op de buurtaal Duits in het vmbo en de bijbehorende aansluiting naar het mbo. Er wordt veel gesproken over tweetalig onderwijs Duits. Dat is uiteraard maar één variant op didactiek voor moderne vreemde talen. Toch wil D66 dat de behoefte in het onderwijsveld aan TTO Duits en de mogelijke kansen en belemmeringen eens goed in beeld worden gebracht. En dat kan het onderwijs – in de vorm van de expertgroep – het best zelf! Als we daar deze periode nog mee starten, hebben we wellicht al vóór de eerste begrotingsbehandeling van de volgende periode een aanleiding om een vervolgstap te ondersteunen met Provinciale inzet.